1/8
2/8
3/8
4/8
5/8
6/8
7/8
8/8
Naar boven >

Goethe en het Goetheanum

Status //

Gerealiseerd, 13-15 juni 2014

Locatie //

Dornach, CH 13-15 juni 2014

Projectsoort //

Alles
Op een heuvel in Dornach nabij het Zwitserse Basel ligt een markant veelvormig gebouw. Bij dit bouwwerk lijkt het te gaan om de onderlinge samenhang van de bouwdelen in het gebouw, en de samenhang tussen het gebouw en de gebouwen er rondom. Niet het gebouw, gebouwdeel of detail op zich, maar juist de samenhang lijkt hier het vormgevende principe te zijn. Een principe dat resulteert in een enorme vormenrijkdom. Uiterst actueel en voor negen graden architectuur al langer een wezenlijke inspiratiebron!

Architecten Lars Frerichs en Yaike Dunselman bezochten dan ook het modernste gebouw ter wereld, een gebouw dat er al bijna 90 jaar staat, het 2e Goetheanum naar ontwerp van Rudolf Steiner (1861-1925).

Waarom modern? Omdat niet zoals in veel hedendaagse architectuur de fascinatie voor een consequent doorgevoerde eenzijdigheid domineert maar juist een schoonheid lijkt te liggen in een vorm gegeven spanningsveld tussen polariteiten.

Basis voor de vormgeving van deze gebouwen is Rudolf Steiners lange uiteenzetting met het werk van Johann Wolfgang von Goethe waarin het wezen van het organische niet is te vinden in het fysieke materiaal maar in een scheppend principe. Een scheppend principe dat wij als mensen ons in een levendig denken kunnen voorstellen, kunnen nabeelden. Daarmee hebben Goethe en Steiner het menselijk kenvermogen een nieuwe dimensie gegeven. De mens is niet louter een toeschouwer maar kan door het denken met dit scheppende idee één worden.

Het is een principe dat zich altijd verhoudt in een spanningsveld tussen polariteiten: binnen en buiten, licht en donker, uitdijen en samenballen etc.  Niet de uiterlijke vormgeving maar juist deze principes, de intenties wilden we nagaan om een beter begrip, een eigen ervaring dan wel vaardigheid te ontwikkelen bij dat wat Rudolf Steiner voorhad.  Hoe ondogmatisch, hoe vrij en soms ook vol humor is vormgegeven. Maar ook welk een moed voor deze polariteit aanwezig is, hoe in een plastische gevel een strak vierkant element wordt geplaatst, hoe introvert het ene gebouw en hoe veelvormig een ander is etc.  En nooit eenzijdig.

Voor ons werd nogmaals duidelijk dat het werk van Steiner niet los te zien is van Goethe, en andersom. Door de betekenis die Steiner geeft aan het werk van Goethe wordt zichtbaar dat Goethe de weg ging van de kunst naar de wetenschap. Steiner ging de weg van de wetenschap naar de kunst, een weg die hij dankzij Goethe kon gaan, naar wie hij dan ook het Goetheanum vernoemde!